در دو قرن گذشته، انسان به دلیل پیشرفت دانش و فنّاوری بیش از اندازه از طبیعت بهرهبرداری کرده است. امروزه انسانها متوجّه شدهاند که مشکلات محیط زیست و نگرانیها دربارهی یک آیندهی سالم ناشی از این نوع فکر و عمل است. در این درس شما از طریق انجام یک بازی با نقش خود در محیط زیست آشنا میشوید.

بازی کنید
به همراه آموزگار به حیاط مدرسه یا نمازخانه یا ... بروید و به دو گروه تقسیم شوید.
اعضای یک گروه ماسک پلنگ و اعضای گروه دوم ماسک گوزن را به صورت بزنند.
با گچ محدودهای به مساحت 20 متر مربّع روی زمین مشخّص کنید.
قواعد بازی به شرح زیر است:
* پلنگ به دنبال شکار گوزنها در محدودهی مشخّص شده است.
* شکار به معنای گرفتن با دو دست است.
* بازیکنان با یک پا یعنی لیلی بازی میکنند.
* اگر کسی هنگام لیلی کردن از محدودهی بازی خارج شود در درّه میافتد و از بازی بیرون میرود.
* در صورت شکار گوزن توسّط پلنگ، بازیکن شکار شده از زمین بازی خارج میشود و تعداد پلنگها و گوزنهای مانده در زمین، دو برابر میشود.
زمان بازی در هر نوبت 30 ثانیه الی دو دقیقه است.
* بازی تا جایی ادامه مییابد که پلنگ یا گوزنی در زمین نماند.
- برای شروع یک پلنگ و چهار گوزن وارد زمین میشوند. 30 ثانیه الی دو دقیقه به آنها فرصت داده میشود. در صورت شکار هر گوزن توسّط پلنگ، تعداد گوزنها و پلنگها دو برابر میشود. در صورت عدم شکار گوزن در مدّت تعیین شده تعداد گوزنها دو برابر میشود و پلنگ از زمین بیرون میرود (یعنی پلنگ بر اثر گرسنگی میمیرد) و یک پلنگ دیگر از بیرون جایگزین میشود.

بهصورت دایره در مکان مناسب (کلاس، نمازخانه، حیاط و ...) بنشینید و دربارهی پرسشهای زیر گفتوگو کنید.
- از این بازی چه یاد گرفتید؟
- اگر در این بازی انسانها را بهجای پلنگها فرض کنیم، بهجای گوزنها چه موجودات زندهای را میتوان در نظر گرفت؟
- آیا میتوان چنین رابطهای بین انسان و موجودات غیر زنده در نظر گرفت؟ با مثال پاسخ خود را توضیح دهید.
- با مثالهایی که در دو پرسش قبلی بیان کردید، پیشبینی کنید در آینده برای ما و محیط زیست چه اتّفاقهایی ممکن است رخ دهد!
ارزشمندی منابع مانند آب، هوا، موجودات زنده و غیر زنده به فراوانی یا کمیاب بودن آنها نیست. بلکه چون مخلوق خداوند هستند ارزشمند هستند.
در شهر یا روستای شما چه مشکلات محیط زیستی وجود دارد؟
چه راههایی برای حلّ این مشکلات پیشنهاد میکنید؟